کردستان عراق به دنبال تولید ۳ گیگاوات انرژی خورشیدی است، در حالی که خانوارها و روستاها به سمت نصب پنلهای خورشیدی روی پشتبامها شتاب میگیرند.
کردستان عراق علیرغم صادرات نفت از طریق کرکوک، به انرژی پایدار علاقهمند شده است. در حال حاضر، انرژی خورشیدی بخش کمی از برق عراق را تأمین میکند، اما وضعیت طی دهه آینده به سرعت تغییر خواهد کرد.
دولت منطقهای کردستان (KRG) هدفگذاری کرده است که تا سال ۲۰۳۳، ۳ گیگاوات برق خورشیدی نصب کند. این دولت تاکنون سه مزرعه خورشیدی را راهاندازی کرده است که در مجموع ۳۵۰ مگاوات برق تولید میکنند، یعنی حدود ده درصد از هدف تعیین شده.
تنها یک سوم تا نیمی از خانوارهای کردستان برق قابل اعتماد ۲۴ ساعته دارند، با وجود برنامه دولتی رونق که هدف آن تأمین برق برای همه ساکنان KRG است و به طور قابل توجهی ارائه برق را گسترش داده است. KRG امیدوار است تا پایان سال ۲۰۲۶، برق پایدار را به همه ۶.۵ میلیون ساکن خود ارائه دهد.
برق قابل اعتمادتر همچنین بسیاری از کردهای عراقی را به سوی استفاده از خودروهای برقی چینی مقرون به صرفه سوق داده است، که میتوان آنها را کمتر از ۲۰ هزار دلار خریداری کرد. اگرچه بنزین در کردستان عراق نسبتاً ارزان است، اما اغلب کیفیت پایینی دارد و هنوز هم استفاده از خودروهای برقی مقرون به صرفهتر است، به ویژه اگر راننده از انرژی خورشیدی نصب شده روی سقف خانه خود بهرهمند باشد.
انرژی خورشیدی سیاست خوبی است. دولت رئیسجمهور مسرور بارزانی پنلهای خورشیدی را در ۸۱ مدرسه «در سراسر اربیل، سلیمانی، دهوک، هلبچه، کرکوک و ادارههای مستقل…» نصب کرده است. مدارس از خاموشیهای موقت و کامل رنج میبردند که بهویژه در ماههای گرم برای کودکان بسیار سخت بود چون کولرها قطع میشدند. علاوه بر این، بسیاری از کلاسها به نور مصنوعی وابستهاند، بنابراین خاموشی برق ادامهی درسها را غیرممکن میکرد. ژنراتورهای دیزلی به عنوان پشتیبان استفاده میشدند، اما میتوانند با انتشار ذرات معلق در هوا، سلامت کودکان و معلمان را به خطر بیندازند. اکنون این مدارس دارای برق پاک و بدون وقفه هستند.
بارزانی متعهد شده است ۳.۸ میلیون دلار برای گسترش برنامه خورشیدی به ۷۶ مدرسه دیگر اختصاص دهد.
در سطح خانوار، حکومت اقلیم کردستان برنامهای برای ارائه اعتبار به خانوارهایی که میخواهند سیستمهای خورشیدی روی پشتبام نصب کنند، راهاندازی کرده است. این برنامه به نظر میرسد که حرکت به سمت نصب سیستمهای خورشیدی توسط کسبوکارها و خانوادههای کرد عراقی را در سال جاری آغاز کرده است. بانکها نیز برای سیستمهای خورشیدی خانگی اعتبار ارائه میدهند.
خبرگزاری کردستان (روداو) سال گذشته از مولود جمیل، نصبکننده پنلهای خورشیدی در پایتخت اربیل نقلقول کرد: «قبلاً هر یک یا دو ماه یکبار پنلهای خورشیدی نصب میکردیم. و این فقط برای شرکتهای بزرگ و سازمانهای غیردولتی بود. اما اکنون مردم عادی نیز علاقهمند شدهاند. ما اکنون روزانه در شهر و روستاها پنلهای خورشیدی نصب میکنیم.» هیچ برآورد دقیقی از سهم انرژی خورشیدی پشتبامی در شبکه کردستان نمیتوان به سادگی ارائه داد زیرا مالکان خانهها ملزم به ارائه آمار تولید خود به دولت نیستند.
وزارت کشاورزی نیز سیستمهای خورشیدی را به کشاورزان برای تأمین انرژی پمپهای آبیاریشان توزیع میکند. کردستان ۲۴ از یک کشاورز در قوشطاپای گاورا در دشتهای اربیل نقلقول میکند: «ما همیشه به آب ۲۴ ساعته نیاز داریم تا زمینها را آبیاری کنیم، بهویژه در سالهای اخیر که خشکسالی بوده است. شبکه ملی به دلیل قطعیهای گسترده برق پایدار تأمین نمیکرد. انرژی خورشیدی راهحل ما شد که انرژی کافی برای سیستم آبیاری و خانه را فراهم میکند. اکثر خانوادههای این منطقه این سیستم را نصب کردهاند که جریان ۸ تا ۱۰ آمپر را تأمین میکند که برای نیازهای ما کافی است.»
ماه مه گذشته، اولین روستای کاملاً خورشیدی عراق، هولاک، توسط دولت افتتاح شد که ۱۹۵ پنل خورشیدی «۳۶ واحد مسکونی، همچنین یک مسجد، مدرسه و مرکز اجتماعی» را تأمین انرژی میکند.
چندین روستای دیگر در کردستان حتی بدون حمایت دولت به انرژی خورشیدی روی آوردهاند.
این روند تازه شروع شده است و برخلاف عراق مرکزی به نظر نمیرسد که عمدتاً توسط دولت هدایت شود. همانند پاکستان و برزیل، خانوارها و کسبوکارها خودشان ، به دلیل نارضایتی از ارائه برق توسط دولت پنلهای خورشیدی نصب میکنند.
مقامات استان سلیمانیه این ماه اعلام کردند که در ماههای اوت و سپتامبر حدود ۷۰۰ خانوار پنل خورشیدی نصب کردهاند. این نصبها تعداد خانوارهای دارای چنین سیستمهایی را به بیش از دو برابر یعنی ۱۷۴۶ رسانده است، که نشان میدهد استان در آغاز یک هجوم خانوادگی به سمت انرژی خورشیدی است.
حدود ۹۰٪ از پنلهای استفادهشده ساخت چین هستند و نصب یک سیستم خانگی میتواند با هزینه ۲۰۰۰ دلار انجام شود. از آنجا که این سیستم میتواند هزینه برق را ماهیانه ۱۰۰ دلار کاهش دهد، کمتر از دو سال هزینه خود را جبران میکند.
از آنجایی که کردستان مانند سایر مناطق عراق قطعیهای مکرر برق دارد، خانوادهها و کسبوکارها گاهی از ژنراتورهای دیزلی استفاده میکنند که بسیار آلاینده و گرانتر از انرژی خورشیدی هستند. علاوه بر این، استفاده از این ژنراتورها به این معناست که مردم یک محصول نفتی را بهصورت خانگی میسوزانند که میتوانست برای کسب سود صادر شود. اما پنلهای خورشیدی این مشکل را حل خواهند کرد.
[ منبع: Informed Comment ]
